مقالات

تاریخچه بیمه [اشکال اولیه بیمه در تمدنهای گذشته]

بررسی تاریخچه بیمه توسعه و پیشرفت انسان در مقابله با ریسک را نشان می دهد. دانستن تاریخچه بیمه و آگاهی از نحوه شکل گیری صنعت بیمه، باعث می شود مفهوم بیمه را بهتر درک کنیم و همین عامل می تواند در مذاکرات فروش برای متقاعد سازی مشتری کمک کند. از همین رو به نظرم دانستن تاریخچه بیمه برای کسانی که در صنعت بیمه -مخصوصا در بخش فروش- فعالیت می کنند، ضروری باشد. در این مقاله با بررسی تاریخچه بیمه در جهان و تاریخچه بیمه در ایران روند شکل گیری این صنعت را بررسی خواهیم کرد. (قصدم در این مقاله صرفا بررسی تاریخچه بیمه را بر اساس تاریخ و عدد نیست، بلکه تاکیدم بر درک روند شکل گیری مفهوم بیمه می باشد).

تاریخچه بیمه در جهان

بیمه تقریبا تاریخچه ای 5000 ساله دارد که از تمدن چین قدیم شروع می شود. در اینجا چند مورد از مهمترین نمونه های ثبت شده تاریخچه بیمه در تمدن های گذشته را بررسی می کنیم (کشورها و مردم به چیزی نیاز داشتند که ریسک را بین تعداد زیادی از افراد توزیع کند و ریسک را به نهادهایی انتقال دهد که بتوانند آن را تعهد کنند. اینگونه بود که بیمه بوجود آمد):
چین، 3000 سال قبل از میلاد: این می تواند نشان تولد بیمه باشد. بازرگانان چینی از ازدست دادن کالاهای با ارزششان در غرق شدن کشتی ها خسته شده بودند، طرحی را پیشنهاد کردند که اکنون به عنوان قدیمی ترین جدِ بیمه مدرن است. بازرگانان برای اجتناب از خسارت کلی، کالاهایشان را بطور مساوی میان چند کشتی تقیسم می کردند، بطوری که هر کشتی قسمتی از بار چندین بازرگان را حمل می کرد، نه فقط کالاهای یک بازرگان را. بدین ترتیب، در صورتی که کشتی دچار طوفان دریایی، آتش سوزی، دزدان دریایی یا حملات دشمن می شد، همه بازرگانان خسارت جزئی متحمل می شدند، نه خسارت کلی برای یک نفر.

تمدن بابلی ها 1790 قبل از میلاد

در حدود 1790 قبل از میلاد، بابلی ها بیمه را یک مرحله ارتقاء دادند. نظر به اینکه بازرگانان با خطرات بسیاری در کشتی ها و کاروان های تجاری –طوفان ها و دزدان دریایی- روبرو بودند، پادشاه حمورابی نوع جدیدی از بیمه را برای حفظ روال عادی کسب و کارها از خطر وضع کرد (البته در زمان خودش). او به نوعی وام برای تامین هزینه سفرهای دریایی را پیشنهاد داد که اجازه می داد بازرگانان حمل کالاهایشان با کشتی را به وسیله دریافت وام از وام دهنده ها تامین مالی کنند. فقط در صورتی که کالاهایشان سالم به مقصد می رسید این وام ها به همراه سودِ وام به وام دهنده بازپرداخت می شد. اما اگر کالای بازرگان به مقصد نمی رسید، او نمی بایست حتی سکه ای هم پرداخت می کرد. اساسا، آن حق بیمه ای بود که بازرگان برای حفاظت مالی پرداخت می کرد.
اولین بیمه نامه نوشته شده در دوران باستان، از کتیبه های نوشته شده در بابل یافت شده است. از اشکال اولیه بیمه به این صورت بود که وام گیرنده مجبور نبود وام را بازپرداخت کند اگر اتفاق ناگوار ناگهانی مانند ناتوانی، مرگ، سیل و غیره باعث می شد او قادر به بازپرداخت وام نباشد.
اولین روش انتقال یا توزیع ریسک در اقتصاد پولی، توسط بازرگانان چینی و بابلی در هزاره سوم و دوم پیش از میلاد بکار گرفته شد.

بیمه در ایران باستان

پادشاهان هخامنشی در ایران باستان سالانه هدایایی از گروهای قومی مختلف تحت کنترل خود دریافت می کردند. این شکلی از بیمه سیاسی بود که پادشاه را بطور رسمی موظف میکرد آنها را از آسیب محافظت کند.
جزیره رودس (Rhodes) یونان: در هزاره اول قبل از میلاد، ساکنان رودس صندوقی ایجاد کرده بودند که گروهی از بازرگانان مبلغی را پرداخت می کردند برای بیمه کردن کالاهایشان که باهم حمل می شد. حق بیمه های جمع آوری شده برای بازپرداخت به بازگانی که کالاهایشان را در حین حمل و نقل به علت طوفان یا غرق شدن کشتی از دست می دادند، استفاده می شد.

آتنیان باستان

در قرن چهارم قبل از میلاد، آتنیان باستان «وام دریایی» برای سفرهای دریایی داشتند، اگر کشتی از بین می رفت بازپرداخت آن کنسل می شد. نرخ سود وامها با توجه به فصل ایمن یا خطرناک سال متفاوت بود. مانند بیمه که با افزایش ریسک، حق بیمه هم افزایش می یابد.

یونانیان و رومیان بیمه عمر و درمان را بوجود آرودند. در 600 سال قبل از میلاد، آنها انجمن هایی بنام «جوامع خیرخواه» (benevolent societies) ایجاد کردند، از خانواده های اعضایی که فوت می کردند، حمایت می کرد و همچنین هزینه های مراسم تدفین اعضا را پرداخت می کردند.

بیمه گروهی در قرون وسطا

در قرون وسطا، اکثر پیشه وران و صنعتگران از طریق guild system آموزش دیده بودند. کارآموزان در دوران کودکی برای یاد گرفتن مهارت بدون دستمزد و یا دستمزد اندک کار می کردند. هنگامی که آنها در کارشان ماهر می شدند، آنها هزینه آموزش خود را به انجمن guild پرداخت می کردند و کارآموز خودشان را آموزش می دادند. اعضای ثروتمندتر انجمن صندوقهایی داشتند که به نوعی مانند صندوق بیمه ای عمل می کرد. اگر استادکار دچار خسارت می شد –یک اتفاق معمول در کلبه های چوبی اروپای قرون وسطا- انجمن با استفاده از پول این صندوقها خانه را بازسازی می کرد. اگر استادکار مورد سرقت قرار می گرفت، انجمن تعهدات مالی او را پوشش می داد تا زمانیکه او دوباره پول بدست آورد. اگر استادکار بطور ناگهانی معلول یا کشته می شد، انجمن، زن و بچه هایش را حمایت مالی می کرد.

در مورد حمل و نقل دریایی در قرون وسطا، نوعی سیستم بیمه ای مشابه وجود داشت. بدین صورت که سرمایه گذار پولش را به بازرگان قرض می داد و اگر کشتی سالم برمی گشت، بازرگان متعهد به بازپرداخت بود. در این طرح فراهم کردن اعتبار مالی و بیمه دریایی بطور همزمان بود. نرخ سود برای وامهای دریایی برای ریسک های بزرگ بالاتر بود. از اینرو، در وامهای دریایی، بازرگان می بایست به وام دهنده سود پرداخت می کردبه خاطر اینکه ریسک دریا را تعهد کرده بود.
ایتالیا 1343 میلادی: اولین قرارداد بیمه در جنوا (Genoa) ایتالیا در سال 1343 میلادی صادر شد. اصول آن مشابه سیستم بیمه ای بابلی ها بود –بازرگانان می توانستند برای تضمین حمل و نقل کالاهایشان بطور سالم تا مقصد وام دریافت کنند.
تاریخچه بیمه عمر (بیمه زندگی)

ریشه های مفهوم بیمه عمر، را می توان در روم باستان (100 سال قبل از میلاد) یافت. کایوس ماریوس (Caius Marius)، یک فرمانده نظامی رومی، در میان نیروهای خود یک انجمن تدفین تشکیل داده بود، بنابراین در صورت مرگ غیرمنتظره یک عضو انجمن، دیگر اعضا هزینه های مراسم خاکسپاری را پرداخت می کردند. (+)
در اواخر قرن 17 میلادی اولین جدول رسمی مرگ و میر ایجاد شد که برای محاسبه حق بیمه بر اساس احتمال فوت کمک می کرد.

5/5 - (1 امتیاز)

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

دکمه بازگشت به بالا